سیستم تهویه, سیستم دانخوری

تنش گرمایی در طیور در فصول گرم و تاثیر استفاده از سیستم سرمایش پد سلولزی

چکیده:

با بالا رفتن عملکرد تولیدی طیور در اثر اصلا ژنتیکی و تکنیک های تغذیه ای و غیره حساسیت این حیوانات به کمبودهای تغذیه ای و شرایط مدیریتی و محیطی از جمله دما و رطوبت و امثالهم بیشتر شده است. تنش گرمایی طیور به واکنش های مولکولی، فیزیولوژیکی، هورمونی، عصبی و رفتاری مرغ در برابر عوامل محیطی همچون افزایش دما، واکسیناسیون، تغییرات در جیره غذایی و غیره، قنشی، و به عوامل ایجاد کننده آن عوامل تنش زا گویند. درجه حرارت بالای محیط بعنوان عامل کاهنده نرخ رشد و عضله سینه در نیمچه های گوشتی تجاری شناخته شده است. نیمچه های گوشتی در درجه حرارت بالای محیط، اختلال در تعادل اسید و باز را نشان می دهند و افزایش تعداد تنفس می تواند موجب آلکالوز تنفسی شود. راه حل جلوگیری از استرس گرمایی نیازمند چندین عامل می باشد و ممکن است شامل ژنتیک سالن شرایط دمایی ، تغذیه و خوراک باشد. متاسفانه اصول مدیریتی فارم ها و تاسیسات و تجهیزات متناسب با پیشرفت های تغذیه ای و ژنتیکی بخصوص در کشورهای در حال توسعه پیشرفت آنچنانی نداشته و موجب گردیده سالانه هزینه زیادی را بابت عدم استفاده از تجهیزات مدرن و اصول مدیریتی مناسب بپردازیم. سیستم سرمایش با پد سلولزی یا همان پدکولینگ یی از بهترین راهکارها برای مدیریت دما و رطوبت سالن در فصول گرم سال بوده که صنایع تولیدی مرغداری آرین در حال تولید، تهیه، نصب و اجرای آن در واحدهای پرورشی سراسر کشور با کیفیت ضمانتی و قیمت رقابتی می باشد.

کلمات کلیدی: پدکولینگ – استرس گرمایی – جوجه گوشتی – مدیریت.

 

 

 

مقدمه:

با بالا رفتن عملکرد تولیدی طیور در اثر اصلا ژنتیکی و تکنیک های تغذیه ای و غیره حساسیت این حیوانات به کمبودهای تغذیه ای و شرایط مدیریتی و محیطی از جمله دما و رطوبت و امثالهم بیشتر شده است. تنش گرمایی طیور به واکنش های مولکولی، فیزیولوژیکی، هورمونی، عصبی و رفتاری مرغ در برابر عوامل محیطی همچون افزایش دما، واکسیناسیون، تغییرات در جیره غذایی و غیره، قنشی، و به عوامل ایجاد کننده آن عوامل تنش زا گویند. درجه حرارت بالای محیط بعنوان عامل کاهنده نرخ رشد و عضله سینه در نیمچه های گوشتی تجاری شناخته شده است.

برخی از اثرات تنش مانند اثر عمده و مستقیم آن بر روی غده فوق کلیوی به خوبی شناخته شده اند. به این ترتیب که بالا رفتن میزان هورمون ها در مدت طولانی باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن پرندگان و کاهش مقاومت آن ها در برابر بیماری ها و سرانجام افزایش تلفات می شود.

در ادامه ، برخی از اثرات تنش گرمایی بر طیور گوشتی و ارائه چند روش موثر و کاربردی برای کاهش اثرات زیان بار تنش گرمایی بر عملکرد جوجه های گوشتی مورد بازنگری قرار می گیرد .

دمای محیط پرورش طیور

دامنه حرارتی طبیعی ( محدوده آسایش حرارتی ) در پرندگان محدود بوده و به راحتی در معرض تنش های محیطی گرما و سرما قرار می گیرند. حد بالای درجه حرارت برای جوجه ها بین ۳۲ تا ۳۵ درجه سانتیگراد و دمای مناسب پرورش برای مرغ ها ۲۱ تا ۲۵ درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی هوا ۵۰ تا ۷۰ درصد است. ایجاد چنین شرایطی در سالن در تابستان به ویژه در پهنه های گرمسیر به دلیل گرمای زیاد هوا مشکل بوده و عموما طیور با شرایط تنش گرمایی رو به رو خواهند شد

منابع تولید گرما در سالن مرغداری

  • انرژی خورشید : انرژی تابشی خورشید منبع گرمایی عمده ای برای طیور در تابستان است و بیشترین گرما را به بام مرغداری می رساند. تابش گرما از سقف مرغداری، بدون افزایش دمای هوای سالن، باعث افزایش بار گرمایی بدن مرغ ها می شود.
  • جنس دیوار : نوع مصالح به کار رفته در دیوارها نیز در میزان انتقال گرمای بیرون به درون سالن نقش دارد. بهتر است با عایق سازی سقف و دیوار سالن مرغداری ، میزان ورود گرما را کاهش دهیم
  • منابع تولید نور :لامپهای معمولی از منابع تولید گرما در سالن های مرغداری هستند که تنها ۲۰ درصد از انرژی آن ها به نور و بقیه به گرما تبدیل می شود. بهتر است از لامپ های کم مصرف به دلیل کاهش مصرف برق، توزیع یکنواخت نور و عدم تولید گرما استفاده شود. علاوه بر این استفاده از لامپ های مهتابی نیز مناسب است.
  • حرارت بیشتر: علاوه بر نور، بستر سالن پرورش به دلیل فعالیت موجودات ذره بینی نیز مقداری حرارت تولید می کند که البته سهم آن در افزایش حرارت سالن مرغداری اندک است.
  • پرنده ها : یکی از منابع عمده گرما در سالن هایمرغداری ، طیور می باشد. گرمای تولیدی بدن طیور می تواند تا ۱۵ برابر بیشتر از حرارت ورودی از دیوارها و سقف عایق بندی نشده مرغداری باشد. تمامی این حرارت اضافی باید به نحوی از محیط پرورش پرنده ها خارج شود.

 

اثر استرس گرمایی روی تولید حرارت و اتلاف حرارت

پیشرفت در انتخاب ژنتیکی پرندگان گوشتی به دلیل افزایش تولید حرارت بالا و افزایش دریافت خوراک موجب رشد سریع و نرخ متابولیسم بالا شده است (Havenstein et al., 2003). پرندگان خونگرم هستند و قادرند دمای بدنشان را در یک محدوده خاص نگه دارند (Yahav et al., 2005). وقتی دمای محیط بالاست (Yahav, 2009) پرندگان توانایی کمی برای کاهش دمای بدن خود دارند.

در هنگام مواجه شدن با محیط گرم یا با انجام فعالیت فیزیکی زیاد و یا هر دو، دمای بدن می تواند افزایش یابد. این اتفاق زمانی می افتد که نمی توان دما را در مدت زمان کوتاهی کاهش داد. برعکس، هنگامی که پرنده در معرض محیط سرد قرار بگیرد متابولیسم بدن افزایش می یابد تا گرما تولید کند و این دما از بدن پرنده دفع می شود و در نهایت دمای بدن کاهش یافته تا اینکه پرنده قادر به حفظ حیات نمی باشد و باعث مرگ می شود(Mount,1979).

 

تولید حرارت در نتیجه دریافت خوراک

در پرندگان در حال رشد، انرژی متابولیسمی نگهداری بخش بزرگی از منبع تولید حرارت است. اگر حیوان فعالیت فیزیکی برای جمع آوری آب و غذا داشته باشد تولید حرارت برای نگهداری افزایش خواهد یافت  (Gous and Morris, 2005). فعالیت های مرتبط با  تغذیه نیاز به انرژی بیشتری دارند (Andersson et al., 2001) و حرارت کل تولیدی را افزایش می دهند. شکل خوراکی که در دسترس پرنده قرار می گیرد، می تواند روی هزینه انرژی مرتبط با فعالیت مصرف خوراک اثر بگذارد. زمان صرف شده برای خوردن جیره پلت یک سوم کمتر از جیره آردی می باشد. خوردن جیره پلت بجای جیره آردی تقریبا 6 درصد انرژی ذخیره می کند (Gous and Morris, 2005) که در استرس گرمایی می تواند مفید باشد.

تولید حرارت نتیجه حرارت تولید شده بخاطر فرایند هضم، جذب و مصرف مواد مغذی می باشد. این فرایندها با هم بخشی از حرارت افزایشی (heat increment) است که در نتیجه مصرف غذا بوجود می آید. نشان داده شده است که استرس گرمایی ممکن است قابلیت هضم ماده خشک، پروتئین و کربوهیدرات را کاهش داده، در حالیکه قابلیت هضم چربی نسبتا تحت تاثیر قرار نگرفت   (Puvadolpirod and Thaxton, 2000b) . تولید حرارت نیمچه های گوشتی بخاطرسرعت رشد بالا به ویژه بخاطر مصرف بالای خوراک، زیاد است.

(Wiernusz 1998) تخمین زده است که 60% از کل انرژی متابولیسمی دریافتی به صورت گرما از دست میرود. تولید حرارت در نیمچه های گوشتی وابسته به ژنتیک است (Buys et al., 1999)

لاین های منتخب با رشد سریع و ضریب تبدیل پایین تولید حرارت پایین تری نسبت به لاین هایی منتخب با رشد کم و ضریب تبدیل پایین یا رشد کم با ضریب تبدیل بالا دارند. پرندگان با سرعت رشد بالا ممکن است مشکلاتی با سیستم تنفسی و قلبی – عروقی به علت افزایش نیازهای متابولیکی، داشته باشند. pCO2 بالاتر و pO2 پایین تر در عروق خونی در مقایسه با لاین هایی با سرعت رشد کم و ظرفیت کمتر حمل CO2 و O2، منجر به تولید حرارت کمتر می شود. تولید حرارت در خلال 24 ساعت ثابت نیست و بستگی به الگوی فعالیت حیوان در طول روز دارد (Syafwan et al.,2011).

نتیجه اولیه استرس گرمایی این است که با افزایش درجه حرارت محیط، حیوانات به تدریج دریافت خوراک را کاهش میدهند (May and Lott, 1992). این دریافت خوراک کم (انرژی دریافتی کمتر) تولید حرارت در جوجه ها را کاهش می  دهد (Syafwan et al.,2011).

اثر استرس گرمایی روی آب و خوراک دریافتی، وزن بدن، فیزیولوژی و توسعه دستگاه گوارش

خوراک دریافتی

کارایی تولید طیور تحت تاثیر دمای حرارت محیط و رطوبت قرار می گیرد (Wiernusz, 1998). خوراک دریافتی توسط نیمچه های گوشتی با افزایش دما کاهش می یابد (NRC, 1994; Cheng et al., 1997).

با افزایش درجه حرارت هوای سالن از 21.1 درجه سانتی گراد به 32.2 درجه سانتی گراد خوراک دریافتی تقریبا 9.5% به ازای هر پرنده در روز از هفته اول تا شش هفتگی کاهش می یابد.  هنگامی که دمای محیط از 32.2 به 37.8 درجه سانتی گراد افزایش یافت، موجب کاهش 9.9 درصدی خوراک دریافتی به ازای هر پرنده درروز در مقایسه با دمای 21.1 درجه سانتی گراد شد (North and Bell, 1990).

آب دریافتی

درجه حرارت بالای محیط مصرف آب را افزایش می دهد. جوجه ها در دمای 38 درجه سانتی گراد چهار برابر آب بیشتری (North and Bell, 1990) نسبت به دمای 21 درجه سانتی گراد مصرف می کنند. آخرین داده ها نشان داده است که مصرف آب تقریبا 7 درصد به ازای هر یک درجه بالاتر از 21 درجه سانتی گراد افزایش می یابد (NRC, 1994).

تخمین آب مصرفی ممکن است از نظر تسهیل مکانیسم تبخیر پرنده برایش سومند باشد (Belay and Teeter, 1993) که منجر به خنک کردن پرنده می شود (Ahmad et al., 2005).

بنابراین آب در بسیاری از جنبه های متابولیسم طیور شامل کنترل دمای بدن، فرایند هضم و جذب خوراک و نقل و انتقال مواد مغذی دخیل می باشد. مصرف آب در خلال استرس گرمایی بستگی به مقدار خوراک مصرف شده دارد. پرندگانی که یک ساعت قبل از مواجه شدن با گرما خوراک دریافت کردند در مقایسه با پرندگانی که در هنگام رویارویی با گرما خوراکی دریافت نکردند، در خلال دوره مواجه با گرما آب بیشتری مصرف کردند (Lott, 1991).

وزن بدن

پرندگانی که با درجه حرارت بالا مواجه می شوند افزایش وزن کمتری نسبت به پرندگانی دارند که در معرض دمای نرمال هستند (North and Bell, 1990).

 

دمای بدن و نرخ تنفس

بوقلمون های نر (Waibel and MacLeod, 1995) و نیمچه های گوشتی (Yahav, 2000; De Basilio et al., 2003) که تحت دمای بالای محیطی پرورش یافتند افزایش دمای بدن و نرخ تنفس را نشان دادند. نیمچه های گوشتی که در در دمای 10 درجه سانتی گراد بالاتر از محدوده دمایی نرمال نگهداری شدند دمای داخلی بدنشان در مقایسه با دیگر دماهای نگهداری بالاتر بود. دمای داخلی بدن تحت تاثیر جنس و سطح پروتیئن خام جیره قرار می گیرد. سطح پروتئین، دمای داخلی بدن را در پرنده نر تحت تاثیر قرار نمی دهد اما در پرنده ماده دمای داخلی بدن با افزایش سطح پروتئین به طور معنی داری(0.07 درجه سانتی گراد) بالا می رود (Zuidhof et al., 2010). زیاد شدن دمای داخلی بدن می تواند سه دلیل داشته باشد. اولین دلیل کم بودن سطح به وزن بدن می باشد. پرنده های نر دارای سطح به وزن بدن کمتری هستند زیرا نرها به طور نرمال از ماده ها بزرگتر هستند. بنابراین اگر تولید حرارت به ازای وزن بدن یکسان باشد، پرندگان سنگین ممکن است در دمای بالا آسیب بیشتری ببینند. دومین دلیل، بازدهی ابقا پروتئین است. نرها پروتئین را نسبت به ماده ها بیشتر ابقا می کنند. این بدین معناست که نرها پروتئین خام کمتری برای ابقا چربی نسبت به ماده ها استفاده می کنند، بنابراین نرها حرارت کمتری تولید می کنند. سومین دلیل ضریب تبدیل بالاتر به علت بالاتر بودن دمای داخلی بدن است زیرا حرارت بیشتری تولید شده است.

نرخ تنفس وابسته به سن پرنده و دمای محیط است. در 20 هفتگی نرخ تنفس در بوقلمون ها از 195 تنفس در هر دقیقه در 25 درجه سانتی گراد به 230 تنفس در هر دقیقه در 32 در جه سانتی گراد افزایش یافت (Brown-Brandl et al., 1997).

 

نسبت هتروفیل به لنفوسیت

این نسبت به وسیله تعدادی از عوامل استرس زا مانند دمای بالای محیط ایجاد می شود که می تواند بعنوان شاخص استرس گرمایی به کار رود (Gross and Siegel, 1983; Puvadolpirod and Thaxton, 2000a). نسبت بالای هتروفیل به لنفوسیت رابطه منفی با وزن بدن و رابطه مثبت با تلفات دارد (Puvadolpirod and Thaxton, 2000a; Al-Murrani et al., 2006).

 

توسعه دستگاه گوارش

توسعه دستگاه گوارش می تواند به وسیله استرس گرمایی تحت تاثیر قرار گیرد. توسعه دستگاه گوارش به وسیله وزن کل تر و خشک روده باریک نشان داده شده است که تقریبا در پرندگانی که در دمای 35 درجه سانتی گراد نسبت به پرندگانی که در 22 درجه سانتی گراد نگهداری می شوند 22 و 23 درصد کاهش می یابد. سطح جذب نیز کاهش می یابد که نشان دهنده کاهش تقریبا 19 درصدی ارتفاع پرز در پرندگان نگهداری شده در 35 درجه سانتی گراد در مقایسه با پرندگانی که در 22 درجه سانتی گراد نگهداری می شوند (Mitchell and Carlisle, 1992) در شرایط توسعه روده، پرندگانی که در معرض تولید حرارت و رطوبت (دمای 30 درجه سانتی گراد  و رطوبت 70%) قرار گرفتند، کاهش 27.2% در وزن تازه ژژنوم و 3.8% کاهش در طول ژژنوم در مقایسه با پرندگانی که در دما و رطوبت پایین (دمای 20 درجه سانتی گراد و رطوبت 50%) قرار داشتند را نشان دادند (Garriga et al., 2006).

کاهش وزن ژژنوم عمدتا به اثر کاهش دریافت غذا با افزایش دمای محیطی نسبت داده شده است. این نشان داده است که دمای بالا همزمان با مصرف خوراک پایین تر باعث کاهش وزن روده می شود. بنابراین کاهش وزن روده و ارتفاع پرز ممکن است بوسیله کاهش تولید T3 (تری یدو تیرونین) در استرس گرمایی تحت تاثیر قرار گرفته باشد (Mitchell and Carlisle, 1992; Garriga et al., 2006) زیرا هورمون های تیروئید با رشد روده تحریک می شوند (Levin, 1994; McNabb, 2007) بنابراین کم کاری تیروئید موثر، کاهش توده ژژنوم و ارتفاع پرز در پرندگان تحت استرس گرمایی را افزایش داده است (Garriga et al., 2006)

 

اثر دمای بالا روی نیازهای انرژی و پروتئین

واضح است که پرندگان در شرایط دمایی بالا مواد خوراکی را ترجیح می دهند که حرارت تولید کمتری دارند و بر این اساس سطح تولید خود را تنظیم خواهند کرد (Syafwan et al.,2011).

 

نیازهای انرژی

فواید استفاده از جیره با انرژی بالا برای نیمچه های گوشتی هنگامی که دمای محیط بالاست بوسیله افزودن چربی به برنامه غذایی به خوبی ثابت شده است (Daghir, 2008b). افزودن 5% چربی در 31 درجه سانتی گراد تقریبا 17% دریافت خوراک در مرغ های تخمگذار را بهبود بخشید در حالیکه در دمای 10-18 درجه سانتی گراد بهبود دریافت خوراک تنها 4.5% بود (Daghir, 2008a). در مقایسه با پروتئین یا کربوهیدرات، تولید حرارت چربی کمتر است زیرا چربی مصرفی در جیره برای ابقا دارای حرارت افزایشی، کمتری نسبت به پروتئین و کربوهیدرات است (Musharaf and Latshaw, 1999). هر چند پاسخ افزایش معنی دار وزن در قبال انرژی افزوه شده به جیره (مانند چربی اضافه) تنها با مقادیر کافی سطح آمینو اسید (لایزین) در جیره اتفاق می افتد (McNaughton and Reece, 1984) از طرفی دیگر، قابلیت هضم انرژی، پروتئین و چربی در جیره ها با افزایش نسبت انرژی به پروتئین در نیمچه های گوشتی نر 6 هفته که دو هفته در معرض دمای 32 درجه سانتی گراد بودند، کاهش یافت (Bonnet et al., 1997).

 

نیازهای پروتئین و اسید آمینه

پروتئین جیره نیز در شرایط استرس گرمایی مورد توجه قرار گرفته است، زیرا کاتابولیسم آن در مقایسه با چربی ها و کربوهیدرات ها در پرندگان تحت شرایط نرمال دمایی با تولید حرارت زیادی همراه است (Black, 1995).

بالا بردن سطح پروتئین جیره، بیشتر از توصیه های (NRC 1994) عملکرد را در دمای 33 درجه بهبود نداد (Cheng et al., 1997).

جیره های با پروتئین پایین در دمای بالای محیط دارای اثرات منفی روی عملکرد پرنده بودند زیرا با کاهش دریافت آمینو اسید، خوراک دریافتی کمتر و بنابراین نتایج ضعیف دربازدهی خوراک و وزن پایین بدن را به دنبال داشت (Alleman and Leclercq, 1997). نیمچه های گوشتی در معرض استرس گرمایی حاد (36.4 و 40 درجه سانتی گراد) غلظت آمینو اسید پلاسما را کاهش دادند. بیشترین تغییر در دمای 40 درجه سانتی گراد در مقایسه با دماهای پایین تر مشاهده شد (Tabiri et al., 2000). محققان بر این باورند که تغییرات در نسبت تریپتوفان به آمینواسیدهای خنثی بزرگ (والین، لوسین، ایزولوسین، تیروزین و فنیل آلانین و تیروزین) ممکن است مرتبط با کاهش خوراک دریافتی و تغییر عملکرد تیروئید باشد. هر دو این اتفاقات معمولا در پرندگان تحت استرس گرمایی اندازه گیری می شود (Syafwan et al.,2011). تحت شرایط استرس گرمایی طیور در سنین 21 تا 49 روزگی می بایست با جیره هایی که سطوح آمینواسیدها و پروتئین 90 تا 100 درصد توصیه (NRC 1994) و 13.4 مگاژول انرژی متابولیسمی/کیلوگرم جیره می باشد، تغذیه شوند (Cheng et al., 1999). مطابق با نظر (Cheng et al., 1999) متخصصان تغذیه نباید برای جبران کاهش رشد بخاطر کاهش خوراک دریافتی در دماهای بالا، غلظت پروتئین و آمینواسید را افزایش دهند. بنابراین اثر نهایی روی عملکرد وابسته به مقدار “پروتئین ایده آل” است.

بالا بردن سطح پروتئین در دمای بالا بدون افزایش سطح آمینواسیدهای ضروری مانند لایزین، کمک چندانی برای غلبه بر کاهش افزایش وزن بدن و کارایی ضریب خوراک نخواهد کرد (Ait-Tahar and Picard, 1987). هر چند افزایش غلظت لایزین جیره ای برای جبران قسمتی از کاهش دریافت خوراک ضروری به نظر می رسد (Corzoet al., 2003).

خلاصـه :

  • جوجه های گوشتی که در معرض تنش گرمایی قرار می گیرند مجبور به ایجاد تنظیم فیزیولوژیکی برای تحمل شرایط بحرانی زندگی خود هستند. در نتیجه تنش گرمایی ، مصرف دان کاهش و مصرف آب افزایش می یابد .

* متعادل کردن جیره ف می تواند به کاهش تولید گرمای متابولیسمی و حفظ مصرف مواد مغذی کمک نماید ، توجه به دریافت انرژی و متعادل کردن اسیدهای آمینه در شرایط تنش گرمایی ، بسیار مهم است .

* فراهم نمودن تهویه کافی و تحریک پرندگان به مصرف بیشتر آب ، ضروری است .

* به حداقل رساندن فعالیت پرنده در طول گرم ترین ساعات روز ، فشار گرمایی را کاهش می دهد .

* برنامه قطع کنترل شده دان ، موثر بوده ، معمولا باعث افزایش زنده مانی جوجه های گوشتی در زمان تنش گرمایی می گردد .

راهكار اساسي حفاظت پرندگان از گرما

برای خنک کردن و مبارزه با تنش گرمایی در تابستان و حفظ طیور در برابر شرایط نامناسب محیطی همچون گرما و رطوبت نسبی بالا و دست یافتن به تولید مناسب (اقتصادی) در مناطق گرمسیر، رعایت عوامل مهم در طراحی ساختمان مرغداری ضروری است.

با ایجاد یک طرح خوب ساختمانی و احدات مناسب سالن ها با توجه به شرایط جوی، میتوان به حداکثر نتایج دست یافت و زیان ها و خسارات ناشی از تأثیرات شدید آب و هوایی در امر تولید و پرورش را کاهش داد.

نهايتا اين نتيجه حاصل مي گردد كه راهكار اصلي و دايمي و كم هزينه براي اين مساله استفاده از تجهيزات مناسب و بروز و با كيفيت از جمله تهويه، مه پاش و پدکولینک می باشد.

سیستم پدکولینگ

پد سلولوزی یکی از بهترین تجهیزاتی است که برای سیستم های سرمایش تبخیری با راندمان بالا مورد استفاده قرار می گیرد. پد سلولزی از ورقه های نازک منظم و موجدار از جنس سلولز با خاصیت جذب آب مناسب ساخته شده و به هم پیوند خورده اند. همچنین به وسیله مواد شیمیایی ضد خوردگی اشباع شده اند که در مقابل تجزیه شدن و فاسد شدن نیز محافظت می شوند.

ساختار پد سلولوزی به گونه ای است که شیار های با زاوایای ۴۵و۶۰ درجه, شیارهای لایه مجاور را با زوایای ۱۵و۳۰ درجه قطع می کند.
پد کولینک یا پد خنک کننده یک صفحه سلولزی ۱۰ سانتیمتری جاذب الرطوبت است که با استفاده از کانال های تمام گالوانیزه در ابتدای ورودی های هوا به دیوار و یا پنجره قاب می شود. در کنار این مجموعه پمپ کفکش قرار دارد که آب اضافی جمع شده از خروجی های کانال را دوباره به مجموعه پمپاژ کرده تا ضمن صرفه جویی در مصرف آب از خیس شدن سالن جلوگیری کند. هوایی که تحت تاثیر هواکش ها به داخل سالن مکیده می شود ضمن عبور از روزنه های مرطوب صفحه سلولزی خنک شده و دمای سالن را در فصل تابستان کاهش می دهد..

این در حالی است که لایه نازک آب روی سطح صلب پد به سمت پایین درحرکتند و هوا از منافذ باز بین لایه ها (جریان هوا عمود بر جریان آب است )عبور می کند.

موارد کاربرد پد های سلولوزی گوناگون می باشد. در زیر به دو مورد از این موارد اشاره می شود:

گلخانه ها و پدهای سلولزی تبخیری:

گرمای تابستان می تواند شرایط داخلی گلخانه را طوری ایجاد کند که دمای آن حتی بیشتر از بیرون شود ، پد سلولزی تبخیری راهی برای کاهش دمای درون گلخانه ها می باشد .

یک سیستم تهویه مناسب با پدهای خنک کننده تبخیری دمای هوا را ̊c ۲۰-۱۰ کاهش می دهد. دمای خنک داخل گلخانه محیط را برای رشد گیاهان مساعد می کند . سیستم سرمایش پد و فن که شامل خروج فن نصب شده در یک طرف گلخانه و پد سلولزی خیس شده درست نقطه مقابل فن ها می باشد . فن ها هوا را از سالن خارج کرده و از طرف دیگر هوای تازه را وارد پد سلولزی خیس شده می کنند . فن ها باید در جهت باد نصب شوند . فن ها باید خلأ اندکی را در درون ساختمان ایجاد کنند و این نیازمند نداشتن هرگونه شکاف و سوراخی در دیواره و سقف سازهمی باشد . برای مثال همه دربها باید بسته باشند.

استفاده از پد های سلولوزی در مرغداری ها

همواره ایجاد هوای بهداشتی و خنک سازی موثر در مرغداری ها مهم است. پد های سلولوزی یکی مهمترین تجهیزات مرغداری ها محسوب می شود که در سال های اخیر استفاده از آن در میان مرغداران موفق گسترش بالایی داشته است. مرغدارها همواره در تلاشند تا از اتلاف طیور, که از استرس گرمایی حاصل می شود جلوگیری کنند.

پرندگان اهلی نسبت به سایر حیوانات به گرما حساس تر هستند و بایستی به خوبی در مقابل گرما محافظت شوند، هر گونه خطائی در تنظیمات دما و رطوبت، تاثیر منفی خود را روی محصولات می گذارد.

دمای بدن یک مرغ بالغ ۷/۴۱ – ۶/۴۰ درجه سانتی گراد است و محدوده طبیعی دما ْ ۲۸-۲۰ درجه سانتی گراد است که به مرغ ها این اجازه را می دهند که دمای بدنشان را حفظ کنند . ترکیب دمای بالا و رطوبت زیاد یک مشکل است زیرا در این شرایط تنفس تند به خنک شدن آنها کمک نمی کند زیرا مرغها غدد تعریق ندارند.

از جمله مشکلات بروز استرس گرمایی می توان به افزایش فشار خون، کاهش فعالیت سیستم لنفاوی و افزایش ترشح هرمون کرتیزول و در نتیجه تضیف سیستم ایمنی بدن و افزایش ریسک درگیری با بیماری ها را نام برد.

منظور خنک کردن و تامین رطوبت نسبی سالن در فصول گرم و جلوگیری از ایجاد استرس گرمایی در گله، از سیستم پدسلولزی استفاده می شود. همچنین این سیستم یکی از ضروریات افزایش تراکم در سالن مرغداری می باشد. پد سلولزی در مناطق مرطوب، می تواند تا 10 درجه سانتیگراد دمای سالن را کاهش دهد که در مناطق خشک این راندمان بسیار بالاتر بوده و حداکثر تا 16 درجه سانتیگراد می تواند دمای هوا را کاهش دهد.

خصوصیات پدهای سلولوزی مرغوب:

  • استفاده از مواد اولیه کاغذ کرافت که درصد بالایی از آب را جذب می کنند.
  • خاصیت مویینگی کاغذ کرافت که باعث توزیع یکنواخت آب در تمام سطوح پد سلولزی می شود.
  • خاصیت خودشویی پد سلولزی که باعث جلوگیری از رسوبگذاری روی سطح پد می شود.
  • جلوگیری از ورود حشرات موذی
  • خاصیت ایستایی بالا بوسیله استفاده از کاغذ کرافت و مواد اولیه مرغوب
  • طول عمر حداقل سه سال

مزایای پد سلولوزی مرغوب:

  • ایستایی و عدم افت ارتفاع به دلیل ساختار منظم و محکمتر
  • نصب، شست و شو و نگهداری آسان به دلیل خاصیت ایستایی بالا
  • عدم انتقال باکتریهای مضر تنفسی به فضای سرمایش
  • مصرف برق کمتر به دلیل افت فشار پایین در حالت مرطوب
  • خاصیت ترشوندگی و جذب آب بالاتر به دلیل مواد اولیه بهتر
  • سرعت رسوب گذاری پایین تر به دلیل مواد اولیه بهتر
  • استعدادکمتر برای رشد قارچ و آلودگی ها برروی پد
  • کاهش ورود گرد و غبار بدلیل لایه های متعدد
  • قابلیت ارائه در ابعاد و ضخامت های متفاوت
  • عمر مفید بیشتر(۳تا ۵ برابر پوشال )
  • %۳۰ خنک تر در طول فصل
  • جلوگیری از رشد جلبک و باکتری
  • قابلیت شستشو با فشـار آب و جلوگیـری از رسـوب گرفتگی
  • امکان ضد عفونی هوای ورودی به علت سیستم بسته گردشروش های نصب پد در سالن

نتیجه گیری

تنش گرمایی از مشکلات رایج در فصول گرم سال بخصوص برای کشور ماست که سالانه تلفات و هزینه های زیادی را به مرغدار و سیستم دامپروری کشور تحمیل می کند و شرح آن به تفصیل در متن مقاله آمده است.

متاسفانه اصول مدیریتی فارم ها و تاسیسات و تجهیزات متناسب با پیشرفت های تغذیه ای و ژنتیکی بخصوص در کشورهای در حال توسعه پیشرفت آنچنانی نداشته و موجب گردیده سالانه هزینه زیادی را بابت عدم استفاده از تجهیزات مدرن و اصول مدیریتی مناسب بپردازیم. سیستم سرمایش با پد سلولزی یا همان پدکولینگ یی از بهترین راهکارها برای مدیریت دما و رطوبت سالن در فصول گرم سال بوده که صنایع تولیدی مرغداری آرین در حال تولید، تهیه، نصب و اجرای آن در واحدهای پرورشی سراسر کشور با کیفیت ضمانتی و قیمت رقابتی می باشد.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *